دانشگاه امام صادق علیه‌السلام فقه و حقوق خانواده 2538-5291 31 84 2026 03 21 The Jurisprudence and Legal Analysis of Civil Liability of Matchmaking Platforms based on Artificial Intelligence (AI): By studying the Legal System Approaches of European Union and the United States تحلیل فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی پلتفرم‌های همسریابی مبتنی‌بر هوش مصنوعی، با نگاهی به رویکرد نظام حقوقی اتحادیۀ اروپا و ایالات متحده 125 155 78044 10.30497/flj.2026.248665.2231 FA سیدعلی میرلوحی دانشجوی دکتری فقه و حقوق خصوصی دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران. 0000-0003-1500-8454 صدیقه مهدوی کنی دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، پردیس خواهران، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران،ایران Journal Article 2025 08 31 The main objective of this research is to explain and design a comprehensive framework for the civil liability of matchmaking platforms based on Artificial Intelligence (AI) and with concentration on vacuums that caused by black box algorithm and showing the way to the restitution of the users. This research is done by descriptive-analytical approach and by using the library resources. The research findings show that despite the traditional approaches that know this platform as an intermediate, the findings of research show that in Imami jurisprudence, focusing on rules such as guarantee, attribution, deception, and waste, as well as in Iranian law. The comparative study also indicates that the risk-based and protection-oriented approach of the European Union, due to its alignment with the principles of justice in Iranian jurisprudence and law, is more adaptable to the legal needs of Iranian society. Innovation of research proves the present mechanisms of electronic trade law is inadequate to covering the algorithmic errors and should be accepted “the right on explain” and “audit algorithm” such former obligations to obtaining the civil liability in precedent the responsibility of the operators of these platforms can be considered both fault-based and strict liability in nature in proving of these mechanism هدف پژوهش حاضر، تبیین مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی پلتفرم‌های همسریابی مبتنی‌بر هوش مصنوعی با تمرکز بر خلأهای ناشی‌از «جعبۀ سیاه الگوریتم» و ارائۀ راهکاری برای جبران خسارت کاربران است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برخلاف رویکرد سنتی که پلتفرم را صرفاً واسطه می‌داند، در فقه امامیه با استناد به غلبۀ سبب بر مباشر در فرایندهای تصمیم‌ساز پیچیده، می‌توان پلتفرم را ذیل قواعد «تسبیب» و «غرور» ضامن دانست. همچنین تحلیل تطبیقی حاکی از آن است که نظام حقوقی ایران در مقایسه با رویکرد «ریسک‌محور» اتحادیۀ اروپا، نیازمند گذار از نظریۀ تقصیر به نظریۀ «مسئولیت محض» یا «فرض تقصیر» در سامانه‌های پرخطر است. نوآوری پژوهش در اثبات این امر است که مکانیسم‌های فعلی قانون تجارت الکترونیک برای پوشش خطاهای الگوریتمی ناکافی است و باید «حق بر توضیح» و «ممیزی الگوریتم» به‌عنوان الزامات پیشینی جهت احراز مسئولیت مدنی در رویۀ قضایی پذیرفته شود. https://flj.isu.ac.ir/article_78044_5b34f52c8cfb9f3fa83613822ba0118c.pdf